抱歉,您的浏览器无法访问本站
本页面需要浏览器支持(启用)JavaScript
了解详情 >

复数项级数

∑n=1∞zn=z1+z2+⋯Sk=∑n=1kzn\sum\limits_{n=1}^{\infty} z_n = z_1 + z_2 + \cdots \\ S_k = \sum\limits_{n=1}^{k} z_n

当 lim⁡k→∞Sk\large\lim\limits_{k \rightarrow \infty} S_k 收敛, 则称复级数收敛.

当复级数收敛时, 必有 lim⁡k→∞zk=0\large\lim\limits_{k \rightarrow \infty} z_k = 0

复级数可以拆分为实部和虚部两个级数:

∑(an+ibn)=∑an+i∑bn\sum(a_n + ib_n) = \sum a_n + i\sum b_n

复级数收敛的充要条件是实部级数和虚部级数全都收敛.

若 ∑∣zn∣\large\sum|z_n| 收敛, 称 ∑zn\large\sum z_n 绝对收敛. 绝对收敛的复级数必定收敛, 但收敛的级数不一定绝对收敛. 如调和级数 ∑1n\large\sum \frac 1n 不收敛, 但其交错级数收敛.

幂级数

复变函数中的幂级数可表示为:

∑n=0∞cn(z−z0)n=c0+c1(z−z0)+c2(z−z0)2+⋯\sum\limits_{n=0}^{\infty} c_n(z-z_0)^n = c_0 + c_1(z-z_0) + c_2(z-z_0)^2 + \cdots

令 ρ=lim⁡n→∞cnn\large\rho = \lim\limits_{n \rightarrow \infty} \sqrt[n]{c_n}, 则必有 R={+∞,ρ=00,ρ=+∞1ρ,0<ρ<+∞R= \left\{ \begin{array}{ll} +\infty &, \rho = 0 \\ 0 &, \rho = +\infty \\ \frac 1\rho &, 0 < \rho < +\infty \end{array} \right. 为该幂级数的收敛半径, 当 ∣z−z0∣<R|z - z_0| < R 必定收敛, ∣z−z0∣>R|z - z_0| > R 时必定发散, ∣z−z0∣=R|z - z_0| = R 时可能收敛也可能发散.

若有两级数 ∑n=0∞anzn,∑n=0∞bnzn\large \sum\limits_{n=0}^\infty a_n z^n, \sum\limits_{n=0}^\infty b_n z^n, 其收敛半径分别为 R1,R2R_1, R_2, 则在 ∣z∣<min⁡{R1,R2}|z| < \min\{R_1, R_2\} 内, 必有:

(1).∑n=0∞(an±bn)zn=∑n=0∞anzn±∑n=0∞bnzn(2).(∑n=0∞anzn)(∑n=0∞bnzn)=(∑n=0∞cnzn)\large \begin{array}{ll} (1). \sum\limits_{n=0}^\infty (a_n \pm b_n) z^n = \sum\limits_{n=0}^\infty a_n z^n \pm \sum\limits_{n=0}^\infty b_n z^n \\ (2). \left(\sum\limits_{n=0}^{\infty} a_n z^n\right) \left(\sum\limits_{n=0}^{\infty} b_n z^n\right) = \left(\sum\limits_{n=0}^{\infty} c_n z^n\right) \end{array}

其中 cn=a0bn+a1bn−1+⋯+anb0c_n = a_0 b_n + a_1 b_{n-1} + \cdots + a_n b_0.

设 f(z)=∑n=0∞cn(z−z0)nf(z) = \sum\limits_{n=0}^{\infty} c_n(z-z_0)^n, 则在其收敛园内, f(z)f(z) 解析, 可逐项求导或积分.

f′(z)=∑n=1∞ncn(z−z0)n−1∫Df(z)dz=∑n=0∞cn∫D(z−z0)ndz\begin{array}{ll} \displaystyle f'(z) = \sum\limits_{n=1}^{\infty} n c_n(z-z_0)^{n-1} \\ \displaystyle \int_D f(z)dz = \sum\limits_{n=0}^{\infty} c_n \int_D (z-z_0)^n dz \\ \end{array}

泰勒(Taylor)级数

若 f(z)f(z) 在 ∣z−z0∣<R|z - z_0| < R 内解析, 则有:

f(z)=∑n=0∞f(n)(z0)n!(z−z0)n\large f(z) = \sum\limits_{n=0}^{\infty} \frac{f^{(n)}(z_0)}{n!}(z-z_0)^n

其中 f(n)(z0)n!\Large\frac{f^{(n)}(z_0)}{n!} 是唯一的.

常用级数如下:

11−z=∑n=0∞zn=1+z+z2+⋯+zn+⋯,∣z∣<111+z=∑n=0∞(−1)nzn=1−z+z2−⋯+(−1)nzn+⋯,∣z∣<11(1−z)2=∑n=0∞(n+1)zn=1+2z+3z2+⋯+nzn−1+⋯,∣z∣<11(1+z)2=∑n=0∞(−1)n(n+1)zn=1−2z+3z2−⋯+(−1)n−1nzn−1+⋯,∣z∣<1ez=∑n=0∞znn!=1+z+z22!+⋯+znn!+⋯,∣z∣<+∞sin⁡z=∑n=0∞(−1)n(2n+1)!z2n+1=z−z33!+z55!−⋯+(−1)nz2n+1(2n+1)!+⋯,∣z∣<+∞cos⁡z=∑n=0∞(−1)n(2n)!z2n=1−z22!+z44!−⋯+(−1)nz2n(2n)!+⋯,∣z∣<+∞ln⁡(1+z)=∑n=1∞(−1)n−1nzn=z−z22+z33−⋯+(−1)n−1znn+⋯,∣z∣<1\begin{array}{ll} \frac{1}{1-z} = \sum\limits_{n=0}^{\infty} z^n = 1 + z + z^2 + \cdots + z^n + \cdots &, |z|<1 \\ \frac{1}{1+z} = \sum\limits_{n=0}^{\infty} (-1)^n z^n = 1 - z + z^2 - \cdots + (-1)^n z^n + \cdots &, |z|<1 \\ \frac{1}{(1-z)^2} = \sum\limits_{n=0}^{\infty} (n+1) z^n = 1 + 2z + 3z^2 + \cdots + n z^{n-1} + \cdots &, |z|<1 \\ \frac{1}{(1+z)^2} = \sum\limits_{n=0}^{\infty} (-1)^{n}(n+1) z^n = 1 - 2z + 3z^2 - \cdots + (-1)^{n-1} n z^{n-1} + \cdots &, |z|<1 \\ e^z = \sum\limits_{n=0}^{\infty} \frac{z^n}{n!} = 1 + z + \frac{z^2}{2!} + \cdots + \frac{z^n}{n!} + \cdots &, |z|<+\infty \\ \sin z = \sum\limits_{n=0}^{\infty} \frac{(-1)^n }{(2n+1)!} z^{2n+1} = z - \frac{z^3}{3!} + \frac{z^5}{5!} - \cdots + (-1)^n \frac{z^{2n+1}}{(2n+1)!} + \cdots &, |z|<+\infty \\ \cos z = \sum\limits_{n=0}^{\infty} \frac{(-1)^n }{(2n)!} z^{2n} = 1 - \frac{z^2}{2!} + \frac{z^4}{4!} - \cdots + (-1)^n \frac{z^{2n}}{(2n)!} + \cdots &, |z|<+\infty \\ \ln (1+z) = \sum\limits_{n=1}^{\infty} \frac{(-1)^{n-1} }{n} z^n = z - \frac{z^2}{2} + \frac{z^3}{3} - \cdots + (-1)^{n-1} \frac{z^n}{n} + \cdots &, |z|<1 \\ \end{array}

洛朗(Laurent)级数

双边幂级数可表示为:

∑n=−∞+∞cn(z−z0)n=∑n=0+∞cn(z−z0)n+∑n=1+∞c−n(z−z0)−n\sum\limits_{n=-\infty}^{+\infty} c_n (z-z_0)^n = \sum\limits_{n=0}^{+\infty} c_n (z-z_0)^n + \sum\limits_{n=1}^{+\infty} c_{-n} (z-z_0)^{-n}

其中 ∑n=0+∞cn(z−z0)n\sum\limits_{n=0}^{+\infty} c_n (z-z_0)^n 称为正则部分(解析部分), ∑n=1+∞c−n(z−z0)−n\sum\limits_{n=1}^{+\infty} c_{-n} (z-z_0)^{-n} 称为主要部分(主部).

该级数在圆环 lim⁡k→−∞ckn<∣z−z0∣<1lim⁡n→+∞cnn\large\lim\limits_{k \rightarrow -\infty} \sqrt[n]{c_k} < |z - z_0| < \frac{1}{\lim\limits_{n \rightarrow +\infty} \sqrt[n]{c_n}} 内收敛.

任意在圆盘 r<∣z−z0∣<Rr < |z-z_0| < R 内解析的函数 f(z)f(z) 必定可以展开成双边幂级数 ∑n=−∞+∞cn(z−z0)n\sum\limits_{n=-\infty}^{+\infty} c_n (z-z_0)^n, 其中:

cn=12πi∫∣z−z0∣=ρf(z)(z−z0)n+1dz,r<ρ<Rc−1=12πi∫∣z−z0∣=ρf(z)(z−z0)−2dz\Large \begin{array}{l} c_n = \frac{1}{2 \pi i} \int_{|z - z_0| = \rho} \frac{f(z)}{(z-z_0)^{n+1}} dz, r < \rho < R \\ c_{-1} = \frac{1}{2 \pi i} \int_{|z - z_0| = \rho} \frac{f(z)}{(z-z_0)^{-2}} dz \end{array}

奇点, 极点与零点

奇点是指复函数 f(z)f(z) 无定义的点, 如函数 f(z)=1sin⁡(1/z)f(z) = {\large\frac{1}{\sin (1/z)}}, 则z=0,zk=1kπz=0, z_k = \frac{1}{k\pi} 均为奇点. 显然, z=0z=0 的任意去心邻域内都有奇点, 因为 lim⁡k→+∞zk=0\lim\limits_{k \rightarrow +\infty} z_k = 0. 只有当 z0z_0 的某个邻域内没有其它奇点时, 称 z0z_0 是 f(z)f(z) 的孤立奇点.

如果 f(z)f(z) 只有有限多个奇点, 则一定能给任意奇点都找到一个邻域, 使得该邻域内没有其它奇点. 因此, 这些奇点全部是孤立奇点.

当函数在奇点处极限 lim⁡z→z0f(z)\lim\limits_{z \rightarrow z_0} f(z) 存在, 则该函数在奇点 zz 的去心邻域的洛朗级数没有主要部分, 即

f(z)=c0+c1(z−z0)+c2(z−z0)2+⋯f(z) = c_0 + c_1 (z-z_0) + c_2 (z-z_0)^2 + \cdots

此时该奇点为可去奇点. 该结论与以下两个命题等价:

  1. lim⁡z→z0f(z)\lim\limits_{z \rightarrow z_0} f(z) 存在且有限.

  2. lim⁡z→z0(z−z0)f(z)=0\lim\limits_{z \rightarrow z_0} (z-z_0)f(z) = 0.

若主要部分只有有限项非零, 则洛朗级数的主要部分必定存在一个非零最低次 −m-m, 此时该奇点为 mm 阶极点, 显然此时 lim⁡z→z0f(z)=∞\lim\limits_{z \rightarrow z_0} f(z) = \infty.

下面表格中更清晰的给出了判别方式.

奇点类型洛朗级数特点lim⁡z→z0f(z)\lim\limits_{z \rightarrow z_0} f(z)
可去奇点没有主要部分存在且有限
mm 阶极点主要部分最低次为 −m-m∞\infty
本性奇点主要部分没有最低次不存在且不为 ∞\infty

只需要 lim⁡z→z0f(z)=∞\lim\limits_{z \rightarrow z_0} f(z) = \infty 就可以判定一个点是极点, lim⁡z→z0(z−z0)mf(z)\lim\limits_{z \rightarrow z_0} (z-z_0)^m f(z) 存在且非零即可判定一个点为 mm 阶极点.

若函数在解析点 z0z_0 处的泰勒级数的最低次项的幂为 m≥1m \geq 1, 即

f(z)=cm(z−z0)m+cm+1(z−z0)m+1+⋯ ,cm≠0f(z) = c_m (z-z_0)^m + c_{m+1} (z-z_0)^{m+1} + \cdots, c_m \neq 0

则称 z0z_0 是 f(z)f(z) 的 mm 阶零点, 该结论等价于:

f(z0)=f′(z0)=⋯=f(m−1)(z0)=0f(z_0) = f'(z_0) = \cdots = f^{(m-1)}(z_0) = 0

任意非零解析函数的零点一定是孤立的.

我们使用 ord(f,z0)\text{ord}(f, z_0) 表示 f(z)f(z) 在 z=z0z=z_0 处的洛朗展开的最低次项幂.

  1. 若 ord(f,z0)≥0\text{ord}(f, z_0) \geq 0, 则 z0z_0 是可去奇点或解析点.
  2. 若 ord(f,z0)=m>0\text{ord}(f, z_0) = m > 0, 则 z0z_0 是可去奇点或 mm 阶零点.
  3. 若 ord(f,z0)=−m<0\text{ord}(f, z_0) = -m < 0, 则 z0z_0 是 mm 阶极点.

如果 ord(f,z0)=m,ord(g,z0)=n\text{ord}(f, z_0) = m, \text{ord}(g, z_0) = n, 则 ord(fg,z0)=m−n,ord(fg,z0)=m+n\text{ord}\left({\large\frac fg}, z_0 \right) = m - n, \text{ord}(fg, z_0) = m + n.

若函数 f(z)f(z) 在 ∞\infty 的去心邻域 R<∣z∣<+∞R<|z|<+\infty 内没有奇点, 则称 ∞\infty 是 f(z)f(z) 的孤立奇点, 00 是 f(1z)f({\large\frac 1z}) 的孤立奇点.

如果 00 是 f(1z)f({\large\frac 1z}) 的可去奇点或 mm 阶极点或本性奇点, 则 ∞\infty 是 f(z)f(z) 的可去奇点或 mm 阶极点或本性奇点.

留数定理

设 z0z_0 为 f(z)f(z) 的孤立奇点, f(z)f(z) 在它的某个去心邻域内的洛朗展开为:

f(z)=⋯+c−1(z−z0)−1+c0+c1(z−z0)1+⋯f(z) = \cdots + c_{-1}(z-z_0)^{-1} + c_0 + c_{1}(z-z_0)^{1} + \cdots

则称

Res[f(z),z0]:=c−1=12πi∮Cf(z)dz\text{Res}[f(z), z_0] := c_{-1} = \frac{1}{2\pi i} \oint_C f(z)dz

为函数 f(z)f(z) 在 z0z_0 的留数, 其中 CC 为该去心邻域中绕 z0z_0 的一条闭路.

得知留数后就可以使用留数来计算积分:

∮Cf(z)dz=2πi∑k=1nRes[f(z),zk]\oint_C f(z)dz = 2\pi i \sum\limits_{k=1}^{n} \text{Res}[f(z), z_k]

f(z)f(z) 在一阶极点处的留数:

Res[f(z),z0]=lim⁡z→z0(z−z0)f(z)Res[f(z), z_0] = \lim\limits_{z \rightarrow z_0}(z-z_0) f(z)

f(z)f(z) 在 mm 阶极点处的留数:

Res[f(z),z0]=1(m−1)!lim⁡z→z0dm−1dzm−1[(z−z0)mf(z)]Res[f(z), z_0] = \frac{1}{(m-1)!}\lim\limits_{z \rightarrow z_0} \frac{d^{m-1}}{dz^{m-1}}[(z-z_0)^m f(z)]

f(z)f(z) 在无穷远点的留数:

Res[f(z),∞]=−Res[f(1z)⋅1z2,0]Res[f(z), \infty] = -Res[f(\frac1z)\cdot \frac1{z^2}, 0]

若 f(z)=P(z)Q(z)f(z) = \frac{P(z)}{Q(z)}, 两者都在 z=az=a 处解析, 且 P(a)≠0,Q(a)=0,Q′(a)≠0P(a) \neq 0, Q(a) = 0, Q'(a) \neq 0, 则 aa 为 f(z)f(z) 单极点, 有

Res[f(z),a]=P(a)Q′(a)Res[f(z), a] = \frac{P(a)}{Q'(a)}

若 f(z)f(z) 只有有限个孤立奇点(包括 ∞\infty), 则所有孤立奇点之和为零:

∑k=1nRes[f(z),zk]=−Res[f(z),∞]\sum\limits_{k=1}^n Res[f(z), z_k] = -Res[f(z), \infty]

评论